Duurzaamheid              Risico-analyse                  Wiskundig modelleren

Eco-Math

Mathematical modeling for the environment

Impact, IPAT en voetafdruk

Impact

Het rapport Grenzen aan groei van de Club van Rome uit 1972 bracht voor het eerst de impact in beeld van vijf kritische factoren: bevolkingsgroei, voedselproductie, industrialisatie, uitputting van natuurlijke hulpbronnen en vervuiling. Door middel van scenarioberekeningen voor de periode 1970-2070 werd aannemelijk gemaakt dat als de groeiende trends in vraag, gebruik en vervuiling van natuurlijke grondstoffen zich zouden voortzetten, binnen enkele decennia vele grondstoffen uitgeput of ernstig vervuild zouden zijn, en dat dit uiteindelijk zou kunnen leiden tot ineenstorting van 'het ecosysteem aarde'. Hoewel er kritiek was op het rapport, heeft de publicatie veel indruk gemaakt op overheid en samenleving (Milieuwetenschappen en duurzame ontwikkeling, OU).

In 2022, vijftig jaar later, wordt op de Nationale Milieudag 2022 stilgestaan bij het rapport, en wordt gekeken wat sindsdien bereikt is, en wat de uitdagingen zijn voor de komende vijftig jaar.

IPAT

Een veelgebruikte, zeer schematische, formule om de impact van de mens op het milieu te berekenen is de IPAT-formule van Ehrlich en Holdren (Milieuwetenschappen en duurzame ontwikkeling, OU):


Impact = Population * Affluence * Technology


De negatieve impact op het milieu wordt in deze formule berekend als een product van bevolking (Population), welvaart (Affluence) en technologie (Technology), waarbij welvaart wordt benaderd door de omvang van productie en consumptie. De formule laat zien dat de negatieve impact op het milieu kan worden verminderd door minder te consumeren, duurzamer te produceren, en schone technologie te gebruiken in plaats van vervuilende technologie.


Voetafdruk

Een manier om de impact op het milieu inzichtelijk te maken is het bepalen van de ecologische voetafdruk, die aangeeft hoeveel aardoppervlak nodig is voor onze leefwijze. Er wordt onder andere gekeken naar voeding, huisvesting, energie- en waterverbruik, vervoer, consumptiegoederen en diensten. Hiernaast een overzicht van de voetafdruk van diverse landen. In 2021 had Nederland 3.1 Aardes nodig
(Overshootday.org/how-many-earths).

Voor bedrijven wordt meestal de carbon footprint of CO2-footprint bepaald. Dit is de hoeveelheid CO2-uitstoot die een bedrijf genereert als gevolg van bedrijfsactiviteiten.

Een andere manier om milieubelasting in kaart te brengen is om naar de Earth Overshootday te kijken. Dit is de dag van het jaar waarop het verbruik van natuurlijke bronnen en diensten de hoeveelheid overschrijdt die de aarde in dat jaar kan genereren. In 2021 was in Nederland die dag al bereikt op 27 april (Overshootday.org).